Alışkanlık da değişir

Aslında fazla söze gerek yok. En başından bu yana dikkat çektiğimiz depremin, öncü sarsıntısı geldi. Büyük küçük tüm ekonomiler, geçen hafta GM''nin "Bakın, beni kurtarmak zorundasınız. Batmak üzereyim" blöfüne yenildi. Borsalar çöktü, kurlarda taşlar yerinden oynadı. Opel bağlantısı nedeniyle Almanya teyakkuza geçti. Dediğimiz gibi... Yaşananlar şimdilik sadece asıl depremin habercisi.

Başta General Motors (GM) olmak üzere, amerikan otomotiv devlerinin bu duruma nasıl düştüklerini iyi değerlendirmek gerekiyor. Amerikan emperyalizminin simgesi olan GM, ülke halkı için tarihi öneme sahip. GM''nin şu ana kadar ürettiği arabalar çoğunlukla heybetli modellerden oluştu. Bu nedenle ABD denince General Motors, General Motors denince ABD çağrışımı yıllarca beyinlere kazındı durdu.

Bu marka yıllardır, Chevrolet, Cadillac, Hummer, Buick, oldsmobile gibi büyük arabaları sayesinde gösterişli hayat tarzının simgesi haline geldi.

Hatta Latin Amerika ülkelerindeki askeri müdahaleler sürecinde, "üniformalı generallerden" daha etkin roller oynadığı konusu pek çok kez dillendirildi...

Fakat 2007 yılına gelindiğinde bir şeylerin ters gittiği anlaşıldı. Büyük araba, büyük motor demekti...

Büyük motor ise yüksek yakıt tüketimi anlamına geliyordu.

Amerikan halkı petrol fiyatlarının zirveye yöneldiği tarihlerde bu gerçeğin farkına vardı. Henüz mortgage krizinin dev halkaları, finans kesimini içine almamış, AIG''e 85 milyar dolarlık kurtarma yardımı yapılmamış, Lehman Brothers tarihin tozlu sayfalarına gömülmemiş, Citigroup kamulaştırılmamıştı.

Fakat kitlelerde derin bir tasarruf eğilimi hasıl olmuştu ki, bu eğilim ilk olarak ABD''lilerin çok yakıt harcayan büyük ve gösterişli arabalarını değiştirmelerine neden oldu.

Ve yine bu eğilim sayesinde Amerikan otomotivinin ipi yavaş yavaş çekilmeye başlandı. İnsanlar artık bu yakıt canavarı arabalara daha fazla masraf yapmak istemediğinin farkına vardı...

Aynı durum küresel otomotiv sektörü için de geçerli. Tüketim alışkanlığı değişti. Artık küçük, hesaplı az yakan arabalar tercih ediliyor. Markaların 2008 yılı satış rakamlarına baktığımızda da bu tercih daha net ön plana çıkıyor. Örneğin Hyundai en çok sattığı modeli i10 olarak açıkladı. Renault, ocak ayında en çok Clionun 1,2i benzinli ve 1,5 dizel versiyonunu üretti ve pazara sundu.

Trafiğe çıkan araçlara baktığımızda da bu eğilim iyiden iyiye göze çarpıyor.

Büyük sedan araçların yerini şimdilerde minik modeller almış durumda. Otomotiv kırmak zorunda olduğu kabuğu belki de bu şekilde zayıflatacak.

Son döneme baktığımızda reklamı yapılan, öne çıkarılan modellerin genellikle küçük ve ucuz modellerden oluştuğunu görüyoruz. Bu durum markaların bilinçli tercihi olmaktan çok, tüketicinin zorlamasından kaynaklanıyor.

Bir başka deyişle firmalar bu krizi küçük, tasarruflu ve ucuz araba üreterek aşacak. Önümüzdeki döneme, küçükler damga vuracak...