Merkez aciz kalıyor

Merkez Bankası'nın hafta başından bu yana dolardaki yükselişi durduramaması dövize olan talebi körükledi. Doların çıkışına en çarpıcı açıklama hükümetin ekonomik programının üretim olmadan başarılı olamayacağını ısrarla gündeme getiren ekonomist köşe yazarı Güngör Uras'tan geldi. Uras, Merkez Bankası'nın piyasalarda spekülasyonlara ortam hazırladığını ve 18 milyar dolarlık rezerv gücünü kullanamayarak döviz fiyatını rezil ettiğini söyledi.

Yazısında, Merkez Bankası'nın tavrını eleştiren Uras yazısının devamında da, "Dalgalı kura evet ama... Denizi dalgalandırmaya, sonra da ne yapalım deniz dalgalanıp duruyor, kuru yakalamak imkansız, batıyoruz demeye hayır... Tahtakale'ye evet ama... Tahtakale'ye esir olmuş bir Merkez Bankası'na hayır" dedi.

11 milyon $'lık satışla başladı

Doların yükselişini Uras yazısında şöyle açıkladı: "Pazartesi günü bir büyük kuruluşun bir dış alım (ithalat) nedeniyle yurtdışına 11 milyon dolar para ödemesi gerekiyordu.

Büyük kuruluşun yetkilileri değişik bankalara bu ihtiyacını bildirdi. Çünkü Merkez Bankası'ndan alamadıkları dövizi, müşteri adına Tahtakale'den toplayacaklar, sonra müşteriye satacaklardı. İhtiyaç sahibi kuruluşa bir yabancı banka 5 milyon dolar, öbürü 6 milyon doları 1 milyon 350 bin liradan sattı.

Bu satış işlemi piyasada duyulur duyulmaz, 'yabancı bankalar piyasadan döviz topluyor, iki yabancı banka dövize saldırdı' dedikodusu yıldırım hızı ile yayıldı. Doları olanlar fiyat yükselecek diyerek doların üzerine yattı.

Olayı bilmeyenler, 'yabancı bankalar döviz topluyor da, dolar onun için yükseliyor' diyebilirler. Ama bu olayda yabancı bankalar bir Türk kuruluşunun transferini yapabilmek için 11 milyon dolarcık döviz satıyor. Spekülasyon yok. Spekülasyon ortamını yaratan ve de döviz fiyatını Tahtakale'ye teslim eden, 18 milyar dolar döviz rezervi ile piyasanın 11 milyon dolarlık talebini karşılamayıp, döviz fiyatını rezil eden Merkez Bankası."

Doların freni tutmuyor

Borsa dünü de 196 puan kayıpla 9.381 puandan kapattı. İşlem hacmi ise 181 trilyon lira oldu. Borsacılar, piyasanının dolardaki yükselişi yakından izlediğini ancak endeks tarihi dip seviyelere gelmesinden dolayı satışların da kuvvetleri olmadığını ifade ediyor. Kapalıçarşı'da güne 1.368.000 lira alış ve 1.375.000 bin lira satış fiyatıyla başlayan dolar, akşam kapanışta 1.378.000 - 1.380.000 liradan alınıp, 1.383.000 - 1.388.000 liradan satıldı. Güne 620.000 liradan başlayan mark ise 624.000 liradan alınıp 627.000 - 630.000 bin liradan el değiştirdi. Döviz büfelerine göre, tedirginlik nedeniyle şirketler ve bireysel yatırımcılar döviz talep ediyor. Piyasa dolar için 1 milyon 400 bini en uygun yer olarak görüyor. Bankacılar, dövize kurumsal talep olduğunu ve kimsenin satmadığını söylüyor. Bu arada hem bono hem de döviz piyasalarında işlem hacminin çok düşük, piyasanın sığ olduğu da ifade ediliyor. Uluslararası piyasalarda mark-dolar paritesi 2.2102, düzeyinde seyrediyor.