Baltık da yeni Hürmüz oluyor

Rusya, sürekli baskı stratejisi ile Baltık ülkeleri, Polonya ve Doğu Almanya’yı etkisi altına aldı. Moskova yönetimi, Ukrayna’da yıllar önce sahneye koyduğu istikrarsızlaştırma siyasetini sivil havacılık, demir yolları ve enerji nakil hatları üzerinde yoğunlaştırarak şirketleri iflasa sürüklüyor. Geçtiğimiz günlerde Letonya’nın devlet havayolu airBaltic’in, ABD’de New York Bölgesi İflas Mahkemesi’ne iflastan korunma başvurusunda bulunduğu haberi sektörde yankı uyandırdı. Yüzde 89’u Letonya devletine, yüzde 10’u Alman Lufthansa grubuna ait airBaltic hava yolu şirketini iflas noktasına getiren zincirleme krizler yaşandı. Şirketin girdiği mali sorunun temelinde İran savaşının tetiklediği küresel yakıt fiyatı şoku var. AB’nin Rusya hava sahasını kapatması, airBaltic’in Riga üzerinden işlettiği kârlı transit bağlantılarını ortadan kaldırdı. 2026’nın ilk çeyreğinde airBaltic 70 milyon Euro net zarar açıkladı.

Hava müdahalesi

Baltık ülkelerinde hava ve denizde karşılıklı sürdürülen alan hâkimiyeti sürekli sürtüşmelere yol açıyor. Danimarka Hava Kuvvetleri’ne ait bir askeri keşif helikopteri, Danimarka’ya ait adalar yakınında uluslararası sularda kimliği açıklanmayan bir Rus fırkateynini fotoğraflarken işaret fişeğiyle uyarı ateşine hedef oldu. Kopenhag, Rus büyükelçisini Dışişleri Bakanlığı’na çağrdı. Danimarka Savunma Bakanı Jeppe Bruus, hiçbir uyarı yapılmaksızın ateş açılmasını kasıtlı bir mesaj olarak nitelendirdi. İki ülkeyi sıcak çatışmanın eşiğine getiren bu olay, Almanya’daki 160’ı aşkın sabotaj olayıyla birlikte değerlendirildiğinde, bölgede tansiyonun her geçen gün yükseldiği yorumlarını beraberinde getirdi. Hava sahasındaki gerginlik aynı gece Litvanya’da silahlı müdahaleye dönüştü. 15 Eylül gece yarısından hemen sonra, Belarus yönünden gelen bir İHA Litvanya’nın hava sahasına girdi. NATO’nun Baltık Hava Devriyesi görevindeki İtalyan Eurofighter savaş uçakları İHA’yı düşürdü. Litvanya makamları daha sonra aracın Rus yapımı Gerbera tipi bir İHA olduğunu açıkladı.

THY Leipzig’e Uçmayacak

Bölgedeki NATO hava devriyesinin diğer bir ayağını da Türkiye oluşturuyor. Türk Hava Kuvvetleri’ne ait beş F-16 ve yaklaşık 76 personel, ağustos başından bu yana Estonya’daki Ämari Üssü’nde görev yapıyor. Türk pilotlar, kendi savaş uçağı bulunmayan Estonya, Letonya ve Litvanya’nın hava sahasını 7/24 esasıyla koruyor. Sürekli sabotajlar ve İHA tacizleri ile gündemde olan Almanya’nın doğusundaki Leipzig Havalimanı da sefer ve yolcu kaybetmeye devam ediyor. Türk Hava Yolları, Leipzig Havalimanı’na seferlerini Mart 2027’ye kadar askıya aldı. THY’nin gerekçesi maliyet olsa da, kararın teyit edildiği hafta havalimanı iki ayrı İHA olayıyla gündeme gelmişti. İHA’lardan birinde patlayıcı bulunmuş, diğeri ise DHL’e ait bir kargo uçağıyla çarpışmıştı.

Johnson’un treni

Demir yollarında da savaş Doğu Avrupa’da kendini gösteriyor. Olayların en çarpıcısı 13 Eylül’de Polonya sınırının yaklaşık 2 kilometre gerisindeki Yahodyn istasyonunda yaşandı. Rus İHA’sı, Kiev-Varşova hattındaki bir yolcu treninin lokomotifini vurdu. Yolcu trenini hedef alan saldırıdan dakikalar öncesinde aynı istasyondan, Kiev’deki Avrupa Stratejisi (YES) konferansından dönen bir diplomatik trenin ayrıldığı kaydedildi. Trende eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson, eski İsveç Başbakanı Carl Bildt ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in dış politika danışmanı Günter Sautter vardı. Eski CIA Direktörü David Petraeus da aynı saatlerde istasyondan geçiş yapıyordu. İngiliz Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), saldırının Batılı siyasileri hedefleyen hassas bir operasyon olduğunu öne sürdü.

Havalimanları Kapanıyor

Polonya da 16 Eylül’den itibaren üç gün üst üste Rzeszów ve Lublin havalimanlarında uçuşları askıya aldı, savaş uçaklarını havalandırdı. Tehditler sadece sınır hattıyla sınırlı değil. 23 Eylül akşamı Berlin Brandenburg Havalimanı’nın kuzey pistinde bir İHA görüldü, hava sahası 45 dakika kapandı, uçaklar Dresden’e yönlendirildi. Avrupa’nın bazı havalimanlarında yolcu uçaklarının kalkış saatlerini de artık ilan edilmemiş bir savaş belirliyor.

Almanya, bu tehditler karşısında Baltık bölgesinde askeri sorumluluğu da üstleniyor. Münster merkezli 1. Alman-Hollanda Kolordusu, 1 Temmuz 2026’dan bu yana Estonya ve Letonya’daki NATO kara harekâtını yönetiyor. Kolordu komutanı Alman Korgeneral Peter Mirow, yardımcısı ise Hollandalı Tümgeneral Wilfred Rietdijk. Kolordu, Estonya Tümeni ile çok uluslu Kuzey Tümeni’ni bünyesinde bulunduruyor. Yeni oluşturulan bu kuvvet gerektiğinde yaklaşık 50 bin askere komuta edebilecek. Alman Hava Kuvvetleri de Baltık Hava Devriyesi’ne dönüşümlü olarak katılırken, Almanya Litvanya’da kalıcı bir tugay konuşlandırıyor.

Almanya merkezli askeri yapılanma Alman Genelkurmay Başkanı Orgeneral Carsten Breuer’in, 19 Eylül’de NATO Askeri Komitesi başkanlığına seçilmesi ile ilginç bir hal alıyor. Alman komutan Temmuz 2027’de göreve başlayacak.

Karşılıklı olarak yapılan suçlamaların ve yorumların savaş propagandası olduğu düşünülse bile Rus jeostratejisi Ukrayna’yı aşarak Doğu Avrupa’yı adımlamaya başlıyor.

PUTİN: UZLAŞIYA HAZIRIZ

• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ile devam eden savaşı bitirecek bir uzlaşı için bütün seçeneklerin hâlâ masada olduğunu söyledi. Moskova’da gazetecilere açıklamalarda bulunan Putin, “Neyin çıkarımıza olup neyin olmayacağını değerlendirmemiz lazım. Ukrayna ile müzakereleri seçimlerden sonra başlatmaya hazırdık. Ancak Ukrayna, seçimler sırasında Moskova’yı hedef aldı” dedi. Putin, Ukrayna’nın bu saldırıların bedelini ödemesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Dünya

Rusya Avrupa'yla savaş iddialarını yanıtladı: Kendi kulvarlarında savaşa hazırlanıyorlar

Dünya

Rusya'dan Ukrayna'ya yeni hava saldırısı: Zelenski'den Trump ve AB liderlerine acil yaptırım çağrısı