Sırbistan'da TİKA'nın projeleri: Eğitim, kültür ve tarihi miras sahada

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ile 14-16 Temmuz’da Sırbistan’daydık. TİKA'nın Belgrad Program Koordinasyon Ofisi bulunuyor ve kurum uzun yıllardır Sırbistan'da faaliyet yürütüyor. Türkiye, TİKA aracılığıyla Sırbistan'da eğitim, sağlık, sosyal kalkınma ve kültürel miras alanlarında çok sayıda projeye destek verirken; tarihi eserlerin restorasyonu ve korunması çalışmalarını da sürdürüyor. Son projelerin açılışına sahada eşlik ettik.

İlk durağımız Belgrad oldu. 22. Oktobar İlköğretim Okulu'nda kurulan açık hava sınıfının açılışı gerçekleştirildi. Proje,700 öğrencinin doğayla iç içe eğitim almasına katkı sağlamayı hedefliyor. TİKA projelerinin açılışlarını gerçekleştirmek ve çeşitli resmi temaslarda bulunmak üzere Sırbistan'da bulunan TİKA Başkanı Abdullah Eren, okulda incelemelerde bulundu. Eren, projenin öğrencilerin eğitim ortamlarını zenginleştireceğini belirtti. T.C. Belgrad Büyükelçisi İlhan Saygılı ise bu çalışmanın modern eğitimin ilk adımı olduğunu ifade etti.

22. Oktobar İlköğretim Okulu

Belgrad'daki tek cami

Belgrad’da bir sonraki nokta Bayraklı Camii’ydi. Bayraklı Camii, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da günümüze ulaşan tek Osmanlı camisi. Osmanlı döneminde 16. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen cami, Belgrad'ın en önemli İslam kültür miraslarından biri olarak kabul ediliyor.

TİKA, Sırbistan'da yürüttüğü kültürel miras projeleri kapsamında Bayraklı Camii'nin korunmasına yönelik çeşitli destekler sağladı. Özellikle caminin bakım, çevre düzenlemesi ve bazı restorasyon çalışmalarına katkıda bulunurken, Sırbistan İslam Birliği ile koordineli çalışmalar yürüttü.

Bayraklı Camii

Bayraklı Camii, 2004 yılında Kosova'daki olayların ardından çıkan saldırılarda ağır hasar görmüş, daha sonra Türkiye'nin katkılarıyla restore edilerek ibadete açılmıştı. İlerleyen yıllarda da TİKA'nın teknik ve kurumsal desteğiyle caminin korunmasına yönelik çalışmalar devam etti.

Sjenica Evi Çevre Düzenlemesi

Belgrad’dan sonra 4 saatlik bir yolculukla Sjenica’ya vardık. TİKA burada da çalışmalar yürütüyor. Sjenica Evi Çevre Düzenlemesi Projesi de bunlardan biri. Proje kapsamında, Sjenica'nın kültürel mirasının önemli simgelerinden biri olan tarihi Sjenica Evi'nin çevresinde peyzaj, yürüyüş yolları, dinlenme alanları ve çevre düzenleme çalışmaları gerçekleştirildi. Yapılan düzenlemeyle hem tarihi yapının görünürlüğünün artırılması hem de ziyaretçiler için daha işlevsel ve estetik bir alan oluşturulması amaçlanıyor.

Sjenica şehir meydanı

Açılışta konuşan yetkililer, projenin yalnızca fiziki bir düzenleme olmadığını, aynı zamanda Türkiye ile Sırbistan arasındaki dostluk ve iş birliğinin somut bir göstergesi olduğunu vurguladı.

Sancak'ın tarihi dokusunda bir Osmanlı eseri

TİKA'nın destek verdiği önemli eserlerden biri de Sırbistan'ın Sancak bölgesindeki Valide Sultan Camii. Osmanlı döneminden kalan tarihi yapı, bölgenin dini ve kültürel hafızasında önemli bir yere sahip bulunuyor.

Valide Sultan Cami

TİKA tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında caminin korunması, bakım ve onarım ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik destek sağlanırken, yapının gelecek nesillere aktarılması planlanıyor. Sjenica'daki Valide Sultan Camii, yalnızca ibadet mekânı olarak değil, aynı zamanda Osmanlı döneminin bölgedeki izlerini taşıyan önemli bir kültür varlığı olarak değerlendiriliyor.

Sancak'ın kalbi Novi Pazar

Son durağımız Novi Pazar kentiydi. Sancak bölgesinin önemli şehirlerinden biri olan Novi Pazar, tarihi ve kültürel bağları nedeniyle Türkiye'nin Balkanlar'daki iş birliği faaliyetlerinde öne çıkan merkezler arasında yer alıyor.

TİKA, kentte bugüne kadar eğitim kurumlarının yenilenmesi, sağlık merkezlerine ekipman desteği sağlanması, mesleki eğitim projeleri ve ihtiyaç sahibi kesimlere yönelik sosyal destek çalışmaları gerçekleştirdi.

Kurum ayrıca bölgede tarım ve hayvancılığın geliştirilmesine yönelik projelerle yerel üreticilere destek olurken, kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalara da katkı sunuyor.