Buzların arasından yol açtı

Çin, Avrupa ile ticarette yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek Kuzey Denizi Hattı’nda (NSR) ilk düzenli ticari seferi resmen geçen hafta başlattı. Deniz taşımacılığında Asya- Avrupa hattının geleneksel güzergâhı olan Süveyş Kanalı hattı ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan jeopolitik gerilimler, Pekin’in alternatif rotalara yönelmesini hızlandırırken, Arktik güzergâhı Çin’in enerji ve ticaret güvenliği stratejisinde giderek daha önemli bir seçenek haline geliyor. Çinli Sea Legend şirketinin Ningbo- Zhoushan’dan İngiltere’deki Felixstowe Limanı’na başlattığı düzenli sefer, rotanın ticari geleceği açısından kritik bir test niteliğinde. Yaklaşık 5 bin 500 kilometrelik NSR üzerinden yolculuğun 18 güne kadar düşebildiği belirtilirken, Süveyş Kanalı üzerinden aynı güzergâh 40 günden fazla sürebiliyor.

MALAKA DA RİSK ALTINDA

Pekin’in NSR’ye ilgisi yalnızca daha kısa bir deniz yoluna sahip olma arayışıyla açıklanmıyor. Çin ekonomisinin Avrupa ve Ortadoğu ile ticaretinde deniz yollarına bağımlılığı, kritik geçiş noktalarındaki herhangi bir kriz karşısında ciddi kırılganlık yaratıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ya da uzun süreli şekilde tehlikeli hale gelmesi, enerji arzından deniz taşımacılığına kadar küresel ticareti sarsarken, Çin açısından başka bir darboğazı da öne çıkarıyor: Malaka Boğazı. Çin’in Hint Okyanusu’ndan Pasifik’e uzanan ticaret ve enerji akışında merkezi konumda bulunan Malaka, olası krizlerde Pekin’in hareket alanını daraltabilecek stratejik bir geçiş noktası. Bu nedenle NSR, Çin açısından yalnızca Süveyş’e alternatif değil; Malaka ve Hürmüz gibi kritik boğazlara aşırı bağımlılığı azaltacak uzun vadeli bir sigorta mekanizması olarak da değerlendiriliyor.

RUSYA ONAY VERDİ

Çin’in Arktik hamlesinin bir başka boyutu da jeopolitik. Washington ile Pekin arasındaki stratejik rekabet ticaret, teknoloji, enerji ve deniz yollarına kadar genişlerken, Çin küresel ticaret ağlarında ABD baskısının etkisini azaltabilecek alternatifler arıyor. NSR’nin büyük bölümü Rusya’nın münhasır ekonomik bölgesinden geçiyor ve güzergâh üzerindeki izin, refakat ve altyapı süreçlerinde Moskova’nın belirleyici rolü bulunuyor. Ukrayna savaşı sonrasında Rusya’nın Çin’e daha fazla bağımlı hale gelmesi ise Pekin’in Arktik’teki nüfuzunu artırıyor. Bu durum Çin’e, Batı merkezli deniz ticaret sistemine tamamen bağımlı olmayan yeni bir koridor oluşturma fırsatı sunuyor. Japonya, Güney Kore ve Hindistan’ın da rotaya ilgi göstermesi, NSR’nin gelecekte yalnızca Çin-Rusya iş birliğinin konusu olmaktan çıkabileceğine işaret ediyor.

KÜRESEL ISINMANIN FAYDASI!

Küresel ısınma, NSR’nin önündeki en önemli fiziksel engel olan deniz buzlarının küçülmesine yol açıyor. Yaz aylarında daha uzun süre kullanılabilir hale gelen rota, teorik olarak Asya ile Avrupa arasındaki seyir süresini önemli ölçüde azaltıyor. Hürmüz, Malaka veya başka bir kritik geçiş noktasında yaşanabilecek uzun süreli bir kesinti, NSR’yi ekonomik olmaktan çıkaran maliyet hesaplarını bir anda değiştirebilir. Bu nedenle Pekin’in buzların arasından açtığı yeni hat yarının ticaret savaşlarında dengeleri değiştirebilecek stratejik bir su yolu.

YUAN HAMLESİ

Hattın resmen ilan edilmesi, Çin'in, Almanya ile birlikte attığı kritik bir adımdan sonra geldi. Çin, geçen hafta Avrupa’daki yuan işlemlerinin takasını Frankfurt üzerinden yürütecek ilk Çin dışı banka olarak Deutsche Bank’a yetki vererek para biriminin uluslararası kullanımını artırma hamlesinde yeni bir adım attı. Bu adım, Pekin’in yuanı küresel ticarette güçlendirme ve dolar sistemine olan bağımlılığını azaltma stratejisinin bir parçası olduğu görülüyor.

Dünya

En son uydu fırlatma roketi havada patlamıştı: Çin yeni uydusunu fırlattı

Ekonomi

Gözlerini Türkiye’ye çevirdiler: İHA üretimi için düğmeye bastılar