Ayten Gökçer: Bir Cumhuriyet çocuğu!

Ünlü tiyatrocu Ayten Gökçer, Balçiçek İlter"in Söz Sende programında "asker yanlış bir şey yapmaz" diyerek, 12 Eylül darbesini savunmuş. "Atatürk"ün bize bıraktığı ülkeye sahip çıkmıyoruz" diyen Gökçer"e göre, asker her zaman çok sağduyuluymuş. Menderes"in asılmasını ise "bir iki kişi gittiyse, yine de şükretmek lazım" diye karşılayan Gökçer "dış düşman" söylemini de belli ki iliklerine kadar soğurmuş: "Bizim yükselmemiz Avrupa ve Amerika"nın işine gelmiyor, hep başımıza bir kürek vurmak istiyorlar"…

Şu inciler de O"ndan: "Evren ve Şahinkaya"nın yargılanması beni sevindirmez. Darbenin sırası gelmiş ki yapılmış. Bazı insanlar da evlatlarını kaybediyordu o dönemde. Ordunun işi gücü yok, "Gelin darbe yapalım." mı diyor? Ülke bir yere doğru gidiyorsa Türkiye''nin üzerinde oynana oyunların da tesiri var. Dış güçler de buna çanak tuttular. Biz birlik olmazsak, Atatürkümüzün bize hediye ettiği bu ülkeyi çok yanlış yerlere götürebiliriz. Bizim askerimiz çok mükemmel… Ben bu memleketin çocuğuyum, ilkelerime ve Atatürküme çok bağlıyım... Ben Atatürk Türkiye"sinin çocuğuyum. Bir sanatçı olarak vazifem neyse çağrıldığım zaman onu yaparım..."

İçinde "sanatçı-aydın, Atatürk, ordu, darbe" geçen cümleleri çok duyduk, bu türden çıkışlara çok şahit olduk elbette, ama, bu kadar açıkyüreklilikle ve dürüstçe ifade edilmiş miydi hiç, hatırlamıyorum. Ne yapalım, tebrik mi edelim?

Sanırım Ayten Gökçer, ordunun resmi ideoloji adına ülkenin kim tarafından ve nasıl yönetileceğine ilişkin son sözü söyleme hakkını hala elinde tuttuğuna, paralel bir iktidar odağı olması gerektiği fikrine çok inanıyor. TSK"nın 1920"ler sonrasında olduğu gibi, siyasi "özerk" bir konumu bulunduğunu zannediyor.

Öyle ya, eskiden, rejimin ideolojisini yeniden üretme misyonu, Cumhuriyet modernleşmesinin kurucusu ve taşıyıcısı ajanı askeri bürokrasinindi. Askeri bürokrasi, kurucu ideolojiyi, toplumun ulaşabildiği tüm kesimlerine; elbette asıl olarak erkeklere ama, aynı zamanda yaşlı, genç ve kadın olmak üzere tüm nüfusa, "toplumsallaşma" yoluyla aktararak yeniden üretimini sağlardı.

Bu, aynı zamanda ordunun "siyasetler üstü", "nötr" ve "tarafsız" olarak görülmesini sağlayan şeydi.

Cumhuriyet"in başından başlayıp çok kısa bir zaman öncesine dek geçerli olan "ordu üzerinden rejmin yeniden üretilmesi" süreci, daha çok şehirlerde yaşayanlar üzerinde etkiliydi. Sözkonusu "toplumsallaşma", dindar halkta değil ama, sistemin imkan ve imtiyazlarından daha fazla pay alanların çocuklarında daha "başarılı" sonuçlar verdi. Onlar, sık sık tekrarlandığı gibi, "Cumhuriyet çocuğu"ydu.

Ancak bu durum, aynı zamanda uzam ve mekana yönelik bir körleşmeyi de beraberinde getirdi. Türk Silahlı Kuvvetleri bugün demokratikleşme ve şeffaflaşma yolunda azımsanmayacak bir yol kat etmişken ya da ettirilmişken –sonuç itibariyle farketmez- ; bazı aydın, sanatçı, yazar, çizer takımının, bıkkınlık vermiş o darbeci ezbere devam etmesi, Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında bir CHP"linin "siz görevinizi yapmadınız, bak n"ooldu" tadında sitemlere boğulması, hatta bundan bir süre önce Süheyl Batum"un TSK mensuplarına "kağıt kaplanlar" demesi; tam da bu körleşmenin sonucudur. Hem Türkiye"de hem de dünyada neler olup bittiğini görememenin resmidir.

Askerden çok askerci kesilmek, askerin görevini yerine getirmediği vehmine kapılmak, bu sendromun gözle görünen iki belirtisidir.

Türkiye"de asker, rejmin temel payandalarını muhafaza etme "rolü" konusunda hala bir özeleştiri yapmamış; tartışma, düşünme ve yapılanma sürecini tamamlamamışsa; bunun sebeplerinden biri de sözkonusu "Cumhuriyet çocukları"dır.

Yüz yıldır büyüyememiş, aklını başına devşirememiş, eteğe yapışarak ağlamaktan başka hiçbir şey yapmayan, hız kesen, istediği şey dışında her şeye karşı körleşmiş, şımarık ve bencil "Cumhuriyet Çocukları"dır.

Ayten Gökçer de, maalesef bunlardan biridir. Tebrik mi edelim?